TECHNOLOGIE IN DE GEMENGDE LEERWEG
  
In de afgelopen jaren is het nieuwe programma technologie ontwikkeld. Het programma is per 1 augustus 2009 regulier ingevoerd in de gemengde leerweg in het VMBO.  

Uitgangspunten 
Bij de start van het VMBO wilde men een aantrekkelijke gemengde leerweg starten voor een grote groep leerlingen. Kenmerken:
 • van onderwijsgericht op eindtermen naar competentiegericht onderwijs
 • een specifieke pedagogische en didactische benadering
 • een goede aansluiting met het vervolgonderwijs
 • een stimulerende leeromgeving
 • een eigentijdse infrastructuur

Probleemstelling
Wilde de gemengde leerweg een specifieke en duidelijk herkenbare leerweg zijn met een zogenaamd 'civiel effect', dan moest voorkomen worden dat er te veel keuzes en verschillen in het aanbod zouden ontstaan, zodat de gemengde leerweg geen eigen 'gezicht' zou hebben binnen de structuur van het VMBO. Men was destijds van opvatting dat de gemengde leerweg, in tegenstelling tot de theoretische leerweg, een meerwaarde had door het aanbod van het 'op het beroep gerichte vak'.



Doelen van Technologie
 

* Verbetering van de doorlopende leerlijn VMBO – MBO door:
 •  het verbeteren van de kwaliteit van de keuze in het MBO;
 •  het verbeteren van werkhouding en werkaanpak van de leerlingen;
 •  het bieden van een aantrekkelijke, eigentijdse en uitdagende leeromgeving met een sterk technologisch aspect.
 
* Verbetering van de aansluiting VMBO – MBO door:
 •  een digitale leeromgeving;
 •  een contextrijke leeromgeving;
 •  de keuze voor de zgn. Leittextmethode en Probleemgestuurd Onderwijs als didactische werkvorm;
 •  een landelijk examen;
 •  50% intersectorale en 50% sectorale invulling.

De meerwaarde voor de theoretische leerweg
Gezien de ontwikkeling van het vak en de overtuiging dat  technologie ook meerwaarde heeft voor leerlingen in andere leerwegen en met name voor leerlingen in de theoretische leerweg, zien we inmiddels dat vele scholen ook voor die leerweg het programma aanbieden. Aangezien het ministerie vooralsnog niet tot structuuraanpassingen in het VMBO wil overgaan, dient ervan te worden uitgegaan dat in de theoretische leerweg het vak slechts als extra kan worden aangeboden. Ook zijn er enkele scholen die het programma aanbieden in de HAVO.

Organisatie Platform Technologie
Het Platform Technologie is een vereniging. Het hoogste orgaan in de vereniging is de algemene ledenvergadering en is samengesteld uit alle schoolleiders / directieleden van de deelnemende scholen. De ledenvergadering stuurt, adviseert en toetst en stelt de begroting vast. Het bestuur van het Platform bestaat uit vijf schoolleiders van deelnemende scholen. Binnen het Platform kennen we op dit moment een voorzitter/projectcoördinator en een penningmeester. De andere leden van het Platform hebben een taak in de aansturing van de projecten, met name bij de implementatie, scholing en het examen.

Het Platform wekt intensief samen in de SPV (Stichting Platforms VMBO) met alle andere platforms van beroepsgerichte vakken in het vmbo en tevens wordt met de overige intersectorale platforms ICT-route, Intersectoraal en Techniek-Breed samengewerkt in de zogenaamde Alliantie Intersectoraal.

Het project technologie in de gemengde leerweg maakt gebruik van de ervaring van de docenten. Zij spelen een kernrol bij de implementatie in de scholen en dienen als klankbord voor de ontwikkeling van de methode en het examen.
Naast dit alles is er steeds overleg met Fontys Hogescholen te Eindhoven over de scholing en met uitgevers en leveranciers van leermiddelen en werkplekken over de ontwikkeling van het programma technologie. Omdat de experimentele programma’s, zoals technologie, regulier zullen worden, is er veel overleg met het ministerie.

Het landelijke examen wordt jaarlijks gemaakt door de CITO constructiegroep. Inmiddels is er ook een CEVO-commissie technologie die toezicht houdt op samenstelling en constructie. Het bestuur van het Platform evalueert jaarlijks het examen met Cevo en Cito.

Producten en resultaten
De volgende producten zijn gereed en de volgende resultaten zijn geboekt:
 • er is een intersectoraal programma technologie in de gemengde leerweg voor 4 lesuren van 50 minuten in leerjaar 3.
 • er is een sectoraal programma technologie in de gemengde leerweg voor de sectoren  techniek, zorg & welzijn en economie voor 4 lesuren van 50 minuten in leerjaar 4. 
 • er is een landelijk ontwikkeld Programma van Toetsing en Afsluiting (PTA) voor het programma technologie;
 • in samenwerking met CITO en  CEVO is er ieder jaar een centraal landelijk examen als afsluiting van het programma technologie; vanaf 2010 een CSPE
 • er zijn voorbeelden van lokaalinrichtingen en inventarislijsten ontwikkeld
 • er is een methode (BUG) ontwikkeld voor het programma, zowel voor het intersectorale als het sectorale deel en er is een tweede methode ontwikkeld (PAT/LINK)
 • in samenwerking met Fontys Hogescholen is een scholingsprogramma voor docenten ontwikkeld;
 • er zijn zgn. implementatiedagen die worden verzorgd door ervaren docenten voor de startende docenten;
 • er is een specifiek op technologie gericht convenant voor VMBO-scholen, waarin zij afspraken vastleggen met de ROC’s in hun omgeving
 • er zijn vier regionale netwerken voor docenten onder voorzitterschap van een lid van het Platform
• er is een website ontwikkeld met een openbaar deel en een besloten deel voor de leden van het platform (scholen zijn lid)   

Voortgang en aanmelding
in 2009 hebben in totaal 115 scholen (brinnummers!) het vak technologie ingevoerd. Dit betekent dat zo’n 10.000 leerlingen dit programma volgen.
In totaal hebben inmiddels meer dan 200 docenten nascholing gevolgd en verzorgen zij onderwijs in dit nieuwe vak. In 2010  zullen naar verwachting weer zo’n 10 scholen gaan starten met de invoering van technologie.
Voor nadere informatie of aanmelding kan men zich wenden tot Ben Stoelinga (voorzitter van het platform technologie in de GL): bstoel@planet.nl

Stand van zaken

* Naamgeving
Toen dit programma geïntroduceerd werd, moest er een naam gegeven worden. Men koos destijds voor de naam technologie. Omdat men mede de nadruk wilde leggen op moderne technologische ontwikkelingen. Van verschillende zijden wordt wel opgemerkt dat de naam 'mensen op het verkeerde been zet', omdat het programma ook gaat over de sectoren economie en zorg & welzijn. Aangezien het programma echter een eigen plek in het VMBO veroverd heeft, geeft het ministerie er de voorkeur aan deze naam te handhaven.

* De sector Landbouw   
Opdrachten voor landbouw komen in de projecten voor, maar er is geen apart examen of boek voor de sector landbouw in klas 4. Er kan dus vooralsnog niet gekozen worden voor de specialisatie 'landbouw' binnen het vak technologie.

* De methode
De methode 'Aan de slag  in beroep en bedrijf……' gaat uit van de doelen van het vak technologie. De opzet is dat in de loop van de twee schooljaren de vrijheidsgraad voor de leerlingen steeds groter wordt, m.a.w. het zelf oplossen van problemen al dan niet in gezamenlijkheid met andere leerlingen neemt toe. De opdrachten in de projecten worden dus steeds minder gestructureerd. De methode is voor 75 procent digitaal en het digitale deel is geplaatst achter de portal Entree van Kennisnet.

Er is in 2007-2008 een nieuwe methode ontwikkeld door Pat Link.

In 2008-2009 is er een derde methode ontwikkeld, de methode Dubbelklik bij uitgever Eduklik. In deze methode wordt de nadruk gelegd op eenduidigheid in structuur en didactiek in de modules. Daarnaast worden praktijkopdrachten aangeboden die soms ook
buiten het leslokaal uitgevoerd moeten worden.

Meer informatie is te vinden in het onderdeel leveranciers.





* De nascholing
Op basis van de ervaringen is een nieuwe opzet ontwikkeld voor de cursus zoals die wordt verzorgd door Fontys Hogescholen. Voorafgaand aan de start van het vak hebben de docenten die dit programma na de zomervakantie gaan aanbieden, in het voorjaar een introductie van een aantal dagdelen. Dit ter voorbereiding en voor uitleg over de uitgangspunten en over de implementatie van de eerste module/project ICT voor leerjaar 3. Dit geschiedt zo praktisch en praktijkgericht mogelijk. De docenten volgen vanaf 2010 het zgn. Cargo-traject en kunnen ook een Master Sen opleiding volgen, waarin Techologie centraal staat.

* De werkplekken
Het technologieprogramma is opgebouwd rond de werkplekken. Het aantal werkplekken wordt steeds op basis van de nieuwe projecten/modules en wensen uitgebreid.   

* Het examen
De examenprogramma’s voor het VMBO kennen een opbouw in drie lagen:
 • de preambule;
 • de exameneenheden die voor het betreffende vak een 'vertaling' zijn van de   algemene vaardigheden uit de preambule; 
 • de exameneenheden met de meer vakspecifieke kennis en vaardigheden.
Dit geldt ook voor het vak technologie in de gemengde leerweg.
Het examen bestaat uit een schooldeel en een centraal schriftelijk en praktisch deel, een CSPE (vanaf 2010). Het examen wordt geschreven door de constructiegroep van het CITO en beoordeeld door de commissie van Cevo, conform alle centrale erkende examens. De syllabus en het examenprogramma zijn te downloaden van www.examenblad.nl. Vanaf 2010 is er een (1 ) landelijk examen voor de drie nieuwe intersectorale programma’s: ICT-route, Intersectoraal en Technologie.

Website en nieuwsbrief
Per schooljaar worden er minimaal 4 digitale nieuwsbrieven op de webiste geplaatst.
Er is veel informatie over bovenstaande items te vinden op de website van het Platform Technologie: www.platformtechnologie.nl

Ben Stoelinga
Voorzitter Platform Technologie